مراقبت از بخیه: روش‌های سریع و مؤثر برای بهبود زخم

بعد از هر آسیب یا زخم جراحی، متخصص زخم را بخیه می‌زند تا روند ترمیم بهتر پیش برود. اما بخش مهم درمان به مراقبت صحیح شما بستگی دارد. اگر از بخیه‌ها درست مراقبت کنید، خطر عفونت کاهش می‌یابد و زخم سریع‌تر و با کیفیت بهتر ترمیم می‌شود.

مراقبت درست از بخیه شامل تمیز نگه‌داشتن زخم، جلوگیری از کشیده شدن آن و رعایت نکات بهداشتی است. این موارد روند بهبود را سرعت می‌دهند و احتمال باقی ماندن جای زخم را کمتر می‌کنند.

بخیه چیست؟

پزشکان از بخیه برای کنار هم نگه داشتن لایه‌های پوست استفاده می‌کنند تا بدن بتواند زخم را ترمیم کند. بخیه‌ها از موادی مانند نایلون، ابریشم یا نخ‌های قابل جذب ساخته می‌شوند.

نخ‌های قابل جذب هنگام ترمیم در بدن حل می‌شوند، اما بخیه‌های معمولی را پزشک باید از پوست خارج کند. وجود بخیه به کاهش خونریزی و جلوگیری از عفونت زخم کمک می‌کند و روند ترمیم را سریع‌تر می‌کند.

نکاتی برای مراقبت از بخیه‌ها

پزشک بعد از بخیه زدن، زمان تقریبـی کشیدن بخیه و روش‌های مراقبت را توضیح می‌دهد. این زمان معمولاً بین چند روز تا دو هفته است و به محل زخم و نوع بخیه بستگی دارد.

در ۲۴ ساعت اول، محل بخیه را کاملاً خشک نگه دارید تا احتمال عفونت کاهش یابد. معمولاً یک روز بعد می‌توانید طبق نظر پزشک زخم را با آب و صابون ملایم بشویید.

اگر اطراف بخیه پوسته ایجاد شد، آن را با شستشوی روزانه از بین ببرید تا اسکار ضخیم تشکیل نشود. ترشح زرد و شفاف معمولاً طبیعی است، اما اگر مقدار آن زیاد شد باید از پانسمان مناسب استفاده کنید.

بعد از شستشو، زخم را با یک حوله تمیز و بدون مالش خشک کنید.

نکات ضروری مراقبت از بخیه

• محل بخیه را نخارانید تا زخم باز نشود.
• تا زمان کشیدن بخیه از رفتن به استخر خودداری کنید.
• در حمام از فشار زیاد آب استفاده نکنید و بعد از خیس شدن بخیه، آن را به‌آرامی خشک کنید.
• در دوره ترمیم، از ورزش‌های سنگین فاصله بگیرید.
• بچه‌ها را از بازی در محیط‌های خاکی یا آلوده دور نگه دارید.

به نشانه‌های عفونت توجه کنید

عفونت یکی از مهم‌ترین مشکلات در دوره ترمیم است. اگر هر کدام از این علائم را دیدید با پزشک تماس بگیرید:

• افزایش درد یا تیرکشیدن زخم
• قرمزی شدید اطراف زخم
• ورم
• خروج چرک یا خون غیرطبیعی
• بوی بد زخم
• تب

کشیدن بخیه‌ها

پزشک بخیه‌های غیرجذبی را پس از ترمیم پوست خارج می‌کند. زمان کشیدن بخیه به محل زخم بستگی دارد؛ بخیه‌های روی مفاصل مانند زانو و آرنج معمولاً دیرتر برداشته می‌شوند زیرا حرکت بیشتری دارند.

پزشک ابتدا گره بخیه را باز می‌کند و سپس نخ را با فشار کم بیرون می‌کشد. این کار معمولاً سریع و بدون درد انجام می‌شود.

آیا جای زخم باقی می‌ماند؟

اگر بخواهید احتمال باقی ماندن جای بخیه را کمتر کنید، بهتر است این کارها را انجام دهید:

• از نور مستقیم خورشید دوری کنید؛ پوست در حال ترمیم سریع‌تر تیره می‌شود. بعد از بهبود کامل از ضدآفتاب استفاده کنید.
• ورق‌ها و ژل‌های سیلیکونی روند ترمیم را بهتر می‌کنند؛ اما باید روزانه حداقل ۱۲ ساعت روی پوست بمانند. قبل از استفاده با پزشک مشورت کنید.
• کرم‌های حاوی عصاره پیاز مانند «مدرما» به کاهش اسکار کمک می‌کنند.
• محل زخم را روزانه با فشار کم و به صورت دایره‌ای ماساژ دهید تا بافت نرم‌تر شود.

سوالات متداول

چه زمانی می‌توانم حمام کنم؟

۲۴ ساعت بعد از بخیه می‌توانید حمام کنید، اما باید از فشار مستقیم آب روی زخم خودداری کنید.

اگر بخیه خیس شود چه کار کنم؟

آن را به‌آرامی با حوله تمیز خشک کنید و اجازه ندهید مدت طولانی مرطوب بماند.

نشانه‌های عفونت بخیه چیست؟

قرمزی شدید، ورم، درد زیاد، چرک، بوی بد و تب از علائم اصلی عفونت هستند.

کی باید بخیه را بکشم؟

بسته به محل زخم، معمولاً بین ۵ تا ۱۴ روز بعد از بخیه باید این کار را انجام دهید.

چطور جای بخیه را کمتر کنم؟

پرهیز از نور خورشید، استفاده از ژل سیلیکونی و ماساژ ملایم زخم به کاهش اسکار کمک می‌کند.