انواع بخیه و کاربرد آن‌ها در بستن زخم

انواع بخیه روش‌هایی هستند که پزشکان برای بستن زخم‌های پوستی یا داخلی بدن استفاده می‌کنند. بخیه‌ها به طور کلی به دو دسته بخیه قابل جذب و بخیه غیرقابل جذب تقسیم می‌شوند. پزشکان با استفاده از نخ بخیه، منگنه جراحی، نوارهای چسبی یا چسب بافتی لبه‌های زخم را به یکدیگر نزدیک می‌کنند تا روند ترمیم پوست سریع‌تر انجام شود و از عفونت جلوگیری شود.

انواع بخیه و کاربرد آن‌ها

پزشکان برای بستن زخم‌های پوستی از روش‌های مختلفی استفاده می‌کنند که رایج‌ترین آن‌ها بخیه است. در کنار بخیه، روش‌هایی مانند منگنه جراحی، نوارهای چسبی مخصوص و چسب بافتی نیز برای بستن زخم کاربرد دارند. انتخاب هر روش به نوع زخم، محل آن و شرایط بیمار بستگی دارد.

بخیه یکی از اصلی‌ترین روش‌های ترمیم زخم محسوب می‌شود. در این روش پزشک لبه‌های زخم را به یکدیگر نزدیک می‌کند و با استفاده از نخ جراحی آن‌ها را ثابت نگه می‌دارد. این کار باعث می‌شود بافت‌های پوست سریع‌تر به هم متصل شوند و روند ترمیم بهتر انجام شود.

پزشکان از بخیه برای درمان بسیاری از زخم‌ها استفاده می‌کنند. بریدگی‌های ناشی از حوادث، زخم‌های عمیق و برش‌های ایجاد شده در عمل‌های جراحی اغلب به بخیه نیاز دارند. جراحان در طول جراحی نیز برای بستن رگ‌های خونی و کنترل خونریزی از بخیه استفاده می‌کنند.

دسته‌بندی انواع بخیه

پزشکان انواع بخیه را به دو دسته اصلی تقسیم می‌کنند: بخیه قابل جذب و بخیه غیرقابل جذب. هر کدام از این نوع بخیه‌ها کاربردهای خاصی دارند و برای شرایط متفاوتی استفاده می‌شوند.

بخیه‌های قابل جذب

بدن بخیه‌های قابل جذب را به مرور زمان تجزیه می‌کند. این بخیه‌ها معمولاً طی حدود ۶۰ روز در بدن حل می‌شوند و نیازی به کشیدن ندارند. به همین دلیل پزشکان بیشتر از آن‌ها برای زخم‌های داخلی یا بافت‌هایی استفاده می‌کنند که دسترسی مجدد به آن‌ها دشوار است.

در جراحی‌های داخلی، جراحان اغلب از این نوع نخ بخیه استفاده می‌کنند تا پس از ترمیم بافت، بدن آن را جذب کند و نیازی به مراجعه مجدد بیمار برای خارج کردن بخیه وجود نداشته باشد.

بخیه‌های غیرقابل جذب

بخیه‌های غیرقابل جذب در بدن باقی می‌مانند و استحکام خود را برای مدت طولانی حفظ می‌کنند. پزشکان معمولاً از این نوع بخیه برای بستن زخم‌های پوستی استفاده می‌کنند.

پس از ترمیم زخم، پزشک باید این بخیه‌ها را از پوست خارج کند. زمان کشیدن بخیه به محل زخم و سرعت بهبود پوست بستگی دارد.

مراحل بخیه زدن زخم

فرایند بخیه زدن معمولاً چند مرحله مشخص دارد. ابتدا پزشک محل زخم را با آب استریل یا سرم شستشو تمیز می‌کند تا آلودگی‌ها از بین بروند. سپس اطراف زخم را با محلول ضدعفونی‌کننده مانند بتادین پاکسازی می‌کند.

در مرحله بعد پزشک یک ماده بی‌حس‌کننده مانند لیدوکائین تزریق می‌کند تا بیمار در طول بخیه زدن دردی احساس نکند.

پس از بی‌حس شدن ناحیه، پزشک با استفاده از سوزن جراحی و نخ بخیه لبه‌های زخم را به یکدیگر نزدیک می‌کند. اندازه زخم تعیین می‌کند که چند بخیه لازم باشد. در پایان کار نیز پزشک معمولاً پماد آنتی‌بیوتیک روی زخم می‌زند و آن را پانسمان می‌کند.

روش‌های دیگر بستن زخم

علاوه بر بخیه، پزشکان از روش‌های دیگری نیز برای بستن زخم استفاده می‌کنند. هر روش مزایا و کاربردهای خاص خود را دارد.

منگنه جراحی

منگنه‌های جراحی یا استپلر می‌توانند زخم‌ها را سریع‌تر از بخیه ببندند. بسیاری از جراحان برای بستن زخم‌های جراحی یا بریدگی‌های پوست سر از این روش استفاده می‌کنند. سرعت بالای این روش باعث می‌شود مدت زمان جراحی کوتاه‌تر شود.

اگر لبه‌های زخم هنگام استفاده از منگنه به درستی کنار هم قرار نگیرند، ممکن است جای زخم باقی بماند. به همین دلیل پزشک باید هنگام استفاده از این ابزار دقت زیادی داشته باشد.

نوارهای چسبی بستن زخم

نوارهای چسبی مخصوص بستن زخم در سال‌های اخیر کاربرد زیادی پیدا کرده‌اند. این نوارها بدون درد روی پوست قرار می‌گیرند و نیازی به تزریق بی‌حسی ندارند.

زخم‌هایی که با این نوارها بسته می‌شوند معمولاً کمتر دچار عفونت می‌شوند. با این حال استفاده از آن‌ها در نواحی مرطوب یا پرتعریق بدن مانند زیر بغل، کف دست یا کف پا مناسب نیست. همچنین در قسمت‌های پرمو نیز کارایی کمتری دارند.

چسب بافتی

چسب بافتی یکی از روش‌های جدید بستن زخم است. پزشک این ماده را مانند یک چسب روی زخم قرار می‌دهد تا لبه‌های پوست در کنار یکدیگر باقی بمانند.

این چسب معمولاً طی ۵ تا ۷ روز به طور طبیعی از روی پوست جدا می‌شود. به همین دلیل بسیاری از پزشکان از آن برای زخم‌های سطحی استفاده می‌کنند.

نحوه مراقبت از بخیه

مراقبت صحیح از بخیه نقش مهمی در بهبود سریع‌تر زخم دارد. رعایت توصیه‌های پزشک می‌تواند از عفونت جلوگیری کند و احتمال باقی ماندن جای زخم را کاهش دهد.

• در ۲۴ ساعت اول زخم را کاملاً خشک نگه دارید.
• پس از ۴۸ ساعت می‌توانید دوش بگیرید اما نباید آب مستقیم روی زخم بریزد.
• اگر پانسمان خیس شد، آن را با پانسمان خشک و تمیز جایگزین کنید.
• پس از تمیز کردن زخم می‌توانید از پماد آنتی‌بیوتیک استفاده کنید.
• در صورت باز شدن یا شل شدن بخیه‌ها حتماً با پزشک تماس بگیرید.

کشیدن بخیه

پزشک قبل از کشیدن بخیه ابتدا زخم را با محلول ضدعفونی‌کننده تمیز می‌کند. سپس با استفاده از ابزار جراحی گره بخیه را کمی بالا می‌آورد.

در ادامه پزشک نخ بخیه را با قیچی مخصوص قطع می‌کند و آن را به آرامی از پوست خارج می‌کند. این فرایند برای تمام بخیه‌ها تکرار می‌شود. در این مرحله بیمار ممکن است احساس کشش خفیفی روی پوست داشته باشد.

پس از خارج کردن بخیه‌ها، پزشک دوباره زخم را تمیز می‌کند و برای محافظت از پوست از نوارهای چسبی مخصوص استفاده می‌کند.

مراقبت از زخم بعد از کشیدن بخیه

• نوارهای چسبی را حدود ۵ روز روی زخم نگه دارید.
• زخم را تمیز و خشک نگه دارید.
• تا حدود یک ماه از وارد شدن ضربه به محل زخم جلوگیری کنید.
• پوست ترمیم شده به نور خورشید حساس است، بنابراین از ضدآفتاب استفاده کنید.
• استفاده موضعی از ویتامین E می‌تواند به بهبود ظاهر پوست کمک کند.

سوالات متداول درباره انواع بخیه

بخیه قابل جذب چیست؟

بخیه قابل جذب نوعی نخ جراحی است که بدن به مرور زمان آن را تجزیه می‌کند و جذب می‌کند. پزشکان معمولاً از این نوع بخیه برای زخم‌های داخلی یا جراحی‌هایی استفاده می‌کنند که امکان کشیدن بخیه وجود ندارد.

بخیه چه زمانی کشیده می‌شود؟

زمان کشیدن بخیه به محل زخم و سرعت ترمیم پوست بستگی دارد. بخیه‌های صورت معمولاً بعد از ۵ تا ۷ روز کشیده می‌شوند، در حالی که بخیه‌های دست یا پا ممکن است ۱۰ تا ۱۴ روز باقی بمانند.

آیا کشیدن بخیه درد دارد؟

کشیدن بخیه معمولاً درد زیادی ایجاد نمی‌کند. بیشتر افراد فقط احساس کشش خفیف روی پوست دارند. پزشک با استفاده از ابزار مخصوص نخ بخیه را قطع می‌کند و آن را به آرامی خارج می‌کند.