باز شدن بخیه بعد از عمل (دهیسنس زخم)

دهیسنس زخم یکی از عوارض مهم پس از جراحی است که در آن لبه‌های زخم در امتداد بخیه‌ها از هم جدا می‌شوند و زخم دوباره باز می‌شود. این مشکل معمولاً در دو هفته اول پس از جراحی‌های شکمی یا قلبی رخ می‌دهد و در بسیاری از موارد با عفونت زخم همراه است.

دهیسنس زخم به باز شدن لبه‌های زخم جراحی در محل بخیه گفته می‌شود. در این وضعیت بافت‌هایی که باید در حال ترمیم باشند از هم جدا می‌شوند و زخم دوباره باز می‌شود. این عارضه معمولاً در هفته‌های اول پس از جراحی اتفاق می‌افتد و می‌تواند با علائمی مانند درد ناگهانی، باز شدن بخیه‌ها یا ترشح از زخم همراه باشد.

اگر نگران بروز دهیسنس زخم هستید باید روند ترمیم زخم خود را به دقت بررسی کنید و در صورت مشاهده هرگونه باز شدن زخم یا علائم غیرطبیعی، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.

علائم دهیسنس زخم

در یک زخم جراحی طبیعی، لبه‌های زخم بسیار نزدیک به هم قرار دارند و زخم به شکل یک خط باریک دیده می‌شود. اما در دهیسنس زخم این لبه‌ها از هم فاصله می‌گیرند و بخیه‌ها یا منگنه‌های جراحی ممکن است از هم جدا شوند.

علائم شایع دهیسنس زخم شامل موارد زیر است:

• باز شدن بخیه‌ها یا منگنه‌های جراحی
• ایجاد سوراخ یا شکاف در محل زخم
• درد ناگهانی در محل جراحی
• ترشح از زخم
• قرمزی یا تورم اطراف زخم

در موارد شدید، ممکن است زخم کاملاً باز شود و حتی اندام‌های داخلی بدن از محل زخم بیرون بزنند. در چنین شرایطی باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد.

چرا زخم جراحی دوباره باز می‌شود؟

عوامل مختلفی می‌توانند باعث ایجاد دهیسنس زخم شوند. برخی از این عوامل قبل از جراحی وجود دارند و برخی دیگر پس از عمل ایجاد می‌شوند.

• چاقی یا سوء تغذیه:
  چاقی روند ترمیم زخم را کند می‌کند زیرا سلول‌های چربی خون‌رسانی کمتری دارند. سوء تغذیه نیز به دلیل کمبود پروتئین و ویتامین‌ها باعث کاهش سرعت بهبود زخم می‌شود.
• سیگار کشیدن:
  سیگار اکسیژن‌رسانی به بافت‌های بدن را کاهش می‌دهد و همین مسئله روند ترمیم زخم را مختل می‌کند.
• بیماری‌های زمینه‌ای:
  بیماری‌هایی مانند دیابت، کم‌خونی، بیماری‌های قلبی و مشکلات تنفسی می‌توانند خون‌رسانی به بافت‌ها را کاهش دهند و خطر دهیسنس زخم را افزایش دهند.
• افزایش سن:
  افراد بالای ۶۵ سال معمولاً روند ترمیم کندتری دارند و بیشتر در معرض باز شدن زخم قرار می‌گیرند.
• عفونت زخم:
  زخم‌های عفونی دیرتر ترمیم می‌شوند و احتمال باز شدن دوباره آن‌ها بیشتر است.
• جراحی‌های طولانی یا پیچیده:
  اگر جراحی مدت زیادی طول بکشد یا زخم به درستی بسته نشود احتمال دهیسنس افزایش پیدا می‌کند.
• افزایش ناگهانی فشار شکم:
  سرفه شدید، عطسه، استفراغ یا فشار زیاد هنگام حرکت می‌تواند باعث باز شدن زخم جراحی شود.

چگونه از دهیسنس زخم جلوگیری کنیم؟

بهترین راه پیشگیری از دهیسنس زخم پس از جراحی، رعایت دقیق توصیه‌های پزشک است. مراقبت صحیح از زخم و پرهیز از فشار آوردن به محل جراحی نقش مهمی در جلوگیری از باز شدن زخم دارد.

• از بلند کردن اجسام سنگین‌تر از ۵ کیلوگرم خودداری کنید.
• در دو هفته اول پس از جراحی فعالیت‌های خود را محدود کنید اما برای جلوگیری از لخته شدن خون روزانه کمی راه بروید.
• پس از دو تا چهار هفته می‌توانید فعالیت‌های بدنی سبک‌تری انجام دهید اما اگر درد یا فشار در محل زخم احساس کردید باید فعالیت را متوقف کنید.
• حدود یک ماه بعد از جراحی می‌توانید فعالیت‌های عادی بیشتری انجام دهید اما همچنان باید به وضعیت زخم توجه داشته باشید.

درمان دهیسنس زخم

اگر زخم جراحی باز شود باید فوراً توسط پزشک بررسی شود. درمان دهیسنس زخم به میزان باز شدن زخم و وجود عفونت بستگی دارد.

روش‌های درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• درمان عفونت با آنتی‌بیوتیک
• برداشتن بافت مرده از طریق دبریدمان
• بستن مجدد زخم توسط پزشک
• استفاده از پانسمان‌های تخصصی زخم

در این شرایط بیمار باید از انجام فعالیت‌های سنگین یا بلند کردن اجسام خودداری کند زیرا فشار روی زخم می‌تواند باعث باز شدن بیشتر آن شود.

گاهی در ابتدا فقط یک بخیه باز می‌شود اما اگر درمان انجام نشود دهیسنس زخم ممکن است به سرعت پیشرفت کند و حتی باعث بیرون‌زدگی اندام‌های داخلی بدن شود.

اگر مشاهده کردید که بافت یا احشای داخلی از زخم بیرون آمده‌اند فوراً به اورژانس مراجعه کنید و هرگز تلاش نکنید آن‌ها را خودتان به داخل بدن برگردانید.

سوالات متداول

دهیسنس زخم چه زمانی رخ می‌دهد؟

دهیسنس زخم معمولاً در دو هفته اول پس از جراحی اتفاق می‌افتد، زمانی که بافت‌های زخم هنوز کاملاً ترمیم نشده‌اند.

آیا دهیسنس زخم خطرناک است؟

بله، اگر دهیسنس زخم درمان نشود می‌تواند باعث عفونت شدید یا حتی بیرون‌زدگی اندام‌های داخلی بدن شود.

در صورت باز شدن بخیه چه باید کرد؟

در صورت باز شدن بخیه یا مشاهده شکاف در محل زخم باید فوراً به پزشک یا جراح مراجعه کنید تا زخم بررسی و درمان شود.