عفونت زخم سزارین

عفونت زخم سزارین زمانی رخ می دهد که باکتری وارد محل برش جراحی می شود. پزشکان می توانند این نوع عفونت ها را با کمک دارو و مراقبت مناسب از زخم درمان کنند. تخمین زده می شود که حدود 3 الی 15 درصد از زنان پس از انجام جراحی سزارین، به عفونت زخم سزارین مبتلا می شوند.

عفونت زخم سزاریندر این مقاله انواع عفونت های زخم سزارین معرفی شده و به علل، عوامل خطر و نحوه درمان آن اشاره می شود.

علل

عمل سزارین، یک جراحی سنگین است و خطرات سایر جراحی ها از جمله عفونت های زخم جراحی برای آن نیز صدق می کند. عفونت زمانی رخ می دهد که باکتری وارد زخم شود. باکتری استافیلوکوک اورئوس، شایع ترین علت عفونت زخم پس از سزارین است و تخمین زده شده که عامل اصلی 15 الی20 درصد از عفونت این زخم ها است. این باکتری ها به طور طبیعی روی مو و پوست افراد وجود دارند. وقتی باکتری ها تکثیر پیدا کرده و وارد زخم شوند می توانند انواع مختلفی از عفونت ها را ایجاد کنند.

انواعی از عفونت های زخم سزارین که توسط باکتری استافیلوکوک اورئوس ایجاد می شوند عبارتند از:

  • زرد زخم (Impetigo): زرد زخم سبب ایجاد تاول های کوچک و پر از مایعی می شود که پس از ترکیدن از خود کبره های زرد رنگی به جای می گذارند. این تاول ها می توانند بسیار دردناک و خارش آور باشند.
  • آبسه یا ورم چرکی: آبسه ها زخمهایی حاوی پوست مرده و چرک هستند که در زیر پوست رشد می کنند. آنها ممکن است گرم تر از پوست اطرافشان بوده و دردناک باشند.
  • سلولیت عفونی: سلولیت عفونی نوعی از عفونت است که پوست و بافت های زیرین آن را درگیر می کند. علائم آن ممکن است به سرعت از محل زخم به سایر نقاط بدن سرایت کنند. سلولیت به طور معمول دردناک، قرمز بوده و گرمتر از پوست اطرافش است.

عفونت های زخم معمولا بعد از 4 الی 7 روز بروز پیدا می کنند. اگر علائم عفونت در عرض 28 ساعت ظاهر شوند احتمالا باکتری استرپتوکوک اورئوس عامل آن ها است.

اما نباید عفونت زخم را با سایر عوارضی که بر زخم سزارین تأثیر می گذارند اشتباه بگیریم. این عوارض شامل:

  • تشکیل هماتوم یا لخته های خون در اطراف زخم
  • سروما یا تجمع مایع غیرخونی در اطراف زخم
  • دهی سنس یا پارگی زخم

هماتوم و سروما هنگامی که محل برش جراحی دچار تنش شده یا کشیده می شود شایع تر هستند. این عوارض در 2 تا 5 درصد زنان پس از انجام سزارین مشاهده می شوند.

عوامل خطر

عوامل خطر بسیاری وجود دارند که می توانند احتمال ابتلا به عفونت زخم سزارین را افزایش دهند، برخی از این عوامل عبارتند از:

  • هماتوم
  • عفونت باکتریایی در مایع آمنیوتیک یا کوریو آمینوتیت
  • مصرف دخانیات در دوران بارداری
  • برش جراحی بزرگتر از 16.6 سانتیمتر
  • عدم دریافت مراقبت های کافی قبل از زایمان
  • چاقی مفرط
  • استفاده از کورتیکواستروئیدها
  • ابتلا به دیابت یا دیابت حاملگی
  • زایمان دوقلو
  • سابقه زایمان سزارین
  • بی حسی اپیدورال
  • پارگی رحم
  • انتقال خون
  • جراحی طولانی تر از 38 دقیقه
  • جراحی اضطراری

علائم

زنان باید هر روز زخم جراحی را برای یافتن هرگونه نشانه ای از عفونت بررسی کنند. بسیاری از عفونت ها تا 4-7 روز پس از جراحی، یعنی زمانی که بسیاری از زنان از بیمارستان مرخص شده اند، هیچ علامتی ندارند.

عفونت زخم سزارینعلائم عفونت زخم سزارین بسته به نوع و شدت عفونت از درد خفیف تا درد بسیار شدید متفاوت است.

بعضی از شایع ترین نشانه های عفونت زخم سزارین عبارتند از:

  • تب
  • حساسیت
  • قرمزی
  • تورم در محل برش جراحی یا اطراف آن
  • درد
  • چرک یا سایر ترشحات
  • سفت شدن پوست

در صورت بروز علائم عفونت زخم سزارين، فرد بايد فورا به پزشک مراجعه کند.

درمان

پزشکان اکثر عفونت های زخم سزارین را با آنتی بیوتیک ها درمان می کنند. نوع آنتی بیوتیک تجویزی بستگی به نوع باکتری های مسئول عفونت دارد. اگر تجمع مایعات در اطراف زخم مشاهده شود یا زخم به جای بسته شدن در حال باز شدن باشد، پزشک ممکن است توصیه کند عمل جراحی کوچکی برای خارج کردن آبسه ها و مایعات عفونی انجام شود. اگر پزشک داخل زخم بافت مرده مشاهده کند، لایه های بافت مرده را بر می دارد تا زمانی که به بافت سالم برسد.

بعد از پایان عمل جراحی، محل زخم ضدعفونی شده و با گاز استریل پانسمان می شود. برخی از گازها که دارای خواص ضد میکروبی هستند می توانند باکتری ها را از بین برده و از عفونت جلوگیری کنند.

کارکنان بیمارستان به طور مرتب محل زخم بیماران را برای یافتن نشانه های عفونت وارسی می کنند. پس از مرخص شدن از بیمارستان، خود فرد باید محل زخم را مرتب بررسی کند.

عوارض جانبی

با اینکه عفونت های استافیلوکوکوس اورئوس معمولا فقط سطح پوست را درگیر می کنند اما آنها می توانند به جریان خون هم منتقل شده و به اندام های دیگر نیز سرایت کنند.

عوارض احتمالی عفونت استاف عبارتند از:

  • اندوکاردیت یا عفونت دریچه های قلب
  • استئومیلیت یا عفونت استخوان
  • باکتریمی یا عفونت خون

باکتری های استاف ممکن است باعث نکرولیز اپیدرمال سمی نیز بشوند که عفونتی جدی است و سبب کنده شدن بخش های وسیعی از پوست بدن می شود.

در موارد نادر، نوعی باکتری به نام استرپتوکوکوس پیوژنز می تواند منجر به ایجاد یک عفونت شدید و کشنده بشود که به اصطلاح بیماری گوشتخوار نامیده می شود. این بیماری پوست و بافت های زیرین آن را از بین می برد. بیماری گوشتخوار باعث تب و درد شدید می شود که به سرعت در طول زمان افزایش می یابند. در برخی از زنان پوست و دیگر بافت ها قرمز و سفت می شوند.

پیشگیری

برای کاهش خطر ابتلا به عفونت زخم سزارین باید:

  • عوامل خطر مانند دیابت، چاقی و مصرف دخانیات کنترل شوند.
  • شرایط تضعیف کننده ی سیستم ایمنی بدن کنترل شوند.
  • قبل و بعد از زایمان مراقبت های پزشکی لازم برای کاهش خطر عفونت انجام شود.
  • قبل از جراحی آنتی بیوتیک مصرف شود، به ویژه اگر فرد در معرض عوامل خطر عفونت قرار دارد.

قبل از شروع عمل جراحی، شکم شستشو داده می شود تا میزان باکتری های موجود در آن کاهش پیدا کند. پس از عمل سزارین، متخصص مراقبت های بهداشتی باید روش های مناسب مراقبت از زخم در منزل را به فرد  آموزش دهد. یکی از این روش ها، نگه داشتن نوزاد به نحوی است که از وارد آمدن فشار به زخم جلوگیری شود.

سایر روشهای مراقبت از زخم شامل:

  • تمیز کردن زخم و عوض کردن پانسمان آن دقیقا به همان نحوی که کارکنان بیمارستان توصیه کرده اند (معمولا باید به صورت روزانه انجام شود).
  • مصرف آنتی بیوتیک ها طبق تجویز پزشک و ادامه دادن مصرف آنها تا زمانی که پزشک توصیه کرده است.
  • اجتناب از قرار دادن هر گونه فشار بر روی زخم برای مثال از طریق پوشیدن لباس های گشاد
  • پوشیدن البسه زیر پنبه ای و تمیز
  • اجتناب از فعالیت های پرتحرک از جمله رانندگی، تا زمانی که زخم بهبود پیدا کند.
  • اجتناب از رابطه جنسی به مدت چند هفته
  • اجتناب از بلند کردن هر چیزی که سنگین تر از نوزاد است.
  • اجتناب از لمس محل زخم برای کاهش باکتری های موجود در محل

چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم؟

همیشه درباره علائم غیر معمول از جمله موارد زیر با پزشک مشورت کنید:

  • وجود چرک یا ترشحات زخم
  • تب
  • افزایش درد
  • افزایش قرمزی پوست
  • سفتی پوست

مقالات

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *