درمان زخم های عروقی (شریانی و وریدی)

انواع زخم عروقی

دو نوع اصلی زخم عروقی شامل زخم‌های وریدی و زخم‌های شریانی است. این زخم‌ها معمولاً در اندام‌های تحتانی ایجاد شده و می‌توانند در اثر آسیب، اختلال جریان خون یا فشار مداوم به وجود بیایند.

زخم‌های شریانی و وریدی از انواع زخم باز هستند که معمولاً در پاها دیده می‌شوند. زخم‌های شریانی به دلیل کاهش جریان خون ناشی از آسیب شریان‌ها ایجاد می‌شوند، در حالی‌که زخم‌های وریدی به علت اختلال در بازگشت خون به قلب و نارسایی وریدی به وجود می‌آیند.

بهبود زخم‌های عروقی ممکن است ماه‌ها طول بکشد و بسته به نوع آن‌ها نیاز به درمان‌های تخصصی دارد.

علائم چگونه متفاوت هستند؟

درد و تورم از علائم اصلی ایجاد زخم هستند. با این حال، ویژگی‌های ظاهری و شدت علائم بین زخم‌های شریانی و وریدی متفاوت است.

زخم‌های شریانی

این زخم‌ها معمولاً روی قسمت بیرونی مچ پا، پاشنه، پا یا انگشتان ایجاد می‌شوند. ظاهر آن‌ها «پانچ‌دار» بوده و اغلب دردناک هستند. رنگ آنها ممکن است قرمز، زرد یا سیاه باشد.

زخم‌های وریدی

این زخم‌ها معمولاً در بخش داخلی مچ پا و زیر زانو رخ می‌دهند. ناراحتی ممکن است خفیف باشد مگر اینکه زخم عفونت کرده باشد.

علائم همراه ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• التهاب و تورم
• تغییر رنگ و لکه‌دار شدن پوست
• سفت یا پوسته‌پوسته شدن پوست
• تیره یا سیاه شدن ناحیه آسیب‌دیده

چه عواملی باعث ایجاد این زخم‌ها می‌شود؟

اختلال در گردش خون باعث کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها شده و منجر به ایجاد زخم می‌شود. این نوع زخم‌ها بیشتر در پاها دیده می‌شوند.

زخم‌های شریانی

شایع‌ترین علت این زخم‌ها انسداد شریان‌هاست که از آن با عنوان «زخم‌های ایسکمیک» نیز یاد می‌شود. شریان‌های آسیب‌دیده مانع رسیدن جریان خون کافی به بافت‌ها شده و موجب مرگ بافت می‌شوند.

دلایل احتمالی دیگر:

• فشار خون پایین یا بالا
• ضخیم شدن دیواره عروق
• واسکولیت (التهاب عروق)

زخم‌های وریدی

شایع‌ترین نوع زخم پا هستند و به علت نارسایی دریچه‌های وریدی ایجاد می‌شوند. بازگشت نامناسب خون باعث تجمع مایعات، تورم و آسیب بافتی می‌شود.

دلایل احتمالی دیگر:

• واریس
• فشار خون وریدی بالا
• آسیب‌های ناشی از لخته خون

در صورت بدتر شدن علائم یا مشاهده نشانه‌های عفونت، مراجعه فوری به پزشک ضروری است. عدم درمان می‌تواند منجر به عوارض جدی مانند آسیب بافتی شدید یا حتی قطع عضو شود.

زخم پا چگونه درمان می‌شود؟

پزشک ابتدا علت اصلی را تشخیص می‌دهد. درمان زخم بدون رفع دلیل زمینه‌ای می‌تواند باعث عود مجدد شود. آنتی‌بیوتیک‌ها در صورت وجود عفونت تجویز می‌شوند.

شرایطی که احتمال ایجاد زخم را افزایش می‌دهد:

• ترومبوز وریدی
• دیابت
• روماتیسم مفصلی
• بیماری‌های کلیوی و عروقی

هدف اصلی درمان، بهبود گردش خون و کاهش درد است.

درمان زخم‌های شریانی

درمان اصلی، بازگرداندن جریان خون به ناحیه آسیب‌دیده است. آنتی‌بیوتیک‌ها عفونت را کنترل می‌کنند اما مشکل اصلی را رفع نمی‌کنند. گاهی جراحی برای باز کردن شریان مسدود لازم است.

یکی از روش‌های رایج، آنژیوپلاستی است که با استفاده از بالون شریان را باز می‌کند و جریان خون را بهبود می‌بخشد.

اگر جریان خون قابل ترمیم نباشد یا زخم شدیداً عفونی شده باشد، امکان توصیه به قطع عضو وجود دارد.

این زخم‌ها باید تمیز و خشک نگه داشته شوند و پانسمان طبق نظر پزشک تعویض شود.

درمان زخم‌های وریدی

بهبود زخم وریدی ممکن است ماه‌ها زمان ببرد. آنتی‌بیوتیک‌ها در صورت وجود عفونت تجویز می‌شوند اما درمان اصلی نیستند.

پزشک نحوه شستشو و پانسمان صحیح را آموزش می‌دهد و معمولاً درمان فشاری (کامپرشن تراپی) با بانداژ یا جوراب فشاری توصیه می‌شود.

این روش باعث بهبود جریان خون و کاهش علائم می‌شود. همچنین بالا نگه داشتن پا و مصرف مسکن‌های مناسب می‌تواند در کاهش درد کمک‌کننده باشد.

زخم‌های عروقی بدون درمان مناسب می‌توانند پیشرفت کرده و مشکلات جدی ایجاد کنند. در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرطبیعی، درد یا تغییرات پوستی در پا، باید فوراً با پزشک مشورت کنید.