انواع پانسمان‌های زخم پای دیابتی

در رابطه با کنترل و درمان زخم پای دیابتی نوع پانسمان به کار رفته از اهمیت بالایی برخوردار است. پانسمان به کار رفته برای زخم پای دیابتی باید به گونه‌ای باشد که آثار جراحت را بهبود ببخشد. حال در اینجا این نکته مطرح است که اگر زخم پای دیابتی دچار عفونت شود در اینجا پانسمان به تنهایی کاری از پیش نخواهد برد.

نکات مهم در انتخاب پانسمان مناسب برای زخم پای دیابتی

بدیهی است که هر نوع پانسمان ویژگی‌های منحصر به فرد خودش را دارد و نیاز با توجه به روند درمانی انواع آن انتخاب گردد. پانسمان‌ها انواع مختلفی دارند که هر یک مختص به یک روند درمانی می‌باشد، برای مثال پانسمان‌های آلژینات قدرت جذب بسیار بالایی دارند و از این دسته پانسمان‌ها می‌توان برای زخم‌هایی که میزان ترشحات آن‌ها زیاد است استفاده کرد. پانسمان‌های هیدروژل موجب حذف بافت‌های مرده و آسیب دیده می‌شوند به همین خاطر می‌توان از آن‌ها در روند کنترل زخم با بافت‌های مرده بهره برد.

در رابطه با زخم‌های عفونی باید بیان داشت که نباید از پانسمان‌های بسته برای کنترل زخم‌های عفونی استفاده کرد چرا که در این شرایط امکان رشد عفونت تا حد زیادی بیشتر خواهد شد. برخی از پانسمان‌ها هستند که متشکل از ید و نقره می‌باشند بنابراین از این پانسمان‌ها می‌توان در مدیریت زخم‌های عفونی استفاده کرد.

انواع پانسمان زخم پای دیابتی

پانسمان‌های موجود بر اساس میزان چسبندگی و سطح تماس با زخم و همچنین نوع زخم با یکدیگر متفاوت هستند. ما در زیر به معرفی و بررسی پانسمان‌های کاربردی برای درمان زخم پای دیابتی خواهیم پرداخت:

پانسمان هیدروکلوئید

پانسمان‌های هیدروکلوئید قدرت جذب بسیار مناسبی دارند، در مقابل بخار به صورت نیمه نفوذپذیر هستند. این دسته‌ از پانسمان‌ها مقابل ترشحات یک وضعیت انسدادی ایجاد می‌کنند. از نمونه شرکت‌های تولیدکننده‌ی این گروه از پانسمان‌ها می‌توان به کامفیل، دئودرم و گرانوفلکس اشاره داشت.

پانسمان فومی

یکی دیگر از انواع پانسمان‌های شناخته شده برای کنترل زخم پای دیابتی، پانسمان‌های فومی می‌باشد. این دسته از پانسمان‌ها قدرت جذب بسیار متفاوتی دارند و همچنین در برابر حرارت عایق هستند.

نوع جدیدی از پانسمان‌های فومی در بازار موجود است که به نقره باکتری‌کش آغشته شده و تحت عنوان اَوَنس شناخته می‌شود.

پانسمان با قدرت چسبندگی کم 

از پانسمان‌هایی با قدرت چسبندگی کم برای کنترل زخم پای دیابتی استفاده می‌کنند، همچنین می‌توان بیان داشت که این پانسمان‌ها آغشته به نمک می‌باشند که برای کنترل زخم دیابتی مناسب است. طراحی پانسمان‌های نچسب به گونه‌ای می‌باشد که خطری برای زخم‌های دیابتی ایجاد نمی‌کنند.

پانسمان آغشته به نقره

بر اساس مطالعات و تحقیقات نتیجه گرفته شده که نقره خاصیت ضد میکروبی دارد و می‌توان از آن در روند کنترل و بهبود زخم‌های مزمن استفاده کرد. در ترکیب پانسمان‌های آغشته به نقره به طور معمول از نقره نیترات و یا سولفادیازین نقره استفاده می‌شود.

از نقره نیترات برای درمان بافت‌هایی با گرانولاسیون بیش از اندازه استفاده می‌شود، نکته‌ی مهم در اینجا این است که وجود این ماده در پانسمان می‌تواند موجب ایجاد درد در بیمار باشد.

پانسمان‌های آغشته به ید

عموما برای ایجاد خاصیت ضدعفونی کنندگی زخم از محلول‌های ضدعفونی کننده‌ای استفاده می‌کنند که شامل ید می‌باشد. برای کنترل عفونت زخم‌ها به طور معمول محلول‌های ضدعفونی کننده را همراه با آنتی بیوتیک‌ها ترکیب کرده و زخم را به آن آغشته می‌کنند. برای پیشگیری از پوسته پوسته شدن زخم‌ها و آن‌هایی که ترشحات بالایی دارند از پانسمان‌های ایودین خاصی استفاده می‌کنند.

پانسمان آلژینات

انواع مختلفی از پانسمان‌های آلژینات در بازار عرضه شده است. این گروه از پانسمان‌ها قدرت جذب نسبتا بالایی دارند و برای درمان و کنترل زخم‌های دارای حفره کارایی مناسبی دارند. پانسمان‌های آلژینات از ادامه‌ی خونریزی جلوگیری می‌کنند. استفاده از پانسمان‌های آلژینات در صورتی برای کنترل زخم‌های عفونی مانعی ندارد که به شکل مداوم تعویض شود.

همان‌طور که در مطالب بالا مشاهده کردید انواع مختلفی از پانسمان‌ها وجود دارند که می‌توانند در روند کنترل زخم نقش موثری داشته باشند، اما موضوع مهم این است که باید توجه داشته باشید استفاده از انواع و اقسام پانسمان نمی‌تواند به تنهایی در بهبود زخم موثر واقع شود بلکه در کنار همه‌ی نکات مراقبتی مصرف آنتی‌بیوتیک و دیگر داروها و موارد ذکر شده از سوی پزشک بسیار مهم و حیاتی می‌باشد.

نکات مهم در پیشگیری از عفونی شدن زخم پای دیابتی

• تمیز نگهداشتن زخم و تعویض مرتب پانسمان
• شستشوی زخم به صورت روزانه و انجام پانسمان مناسب
• خودداری از پابرهنه راه رفتن
• چک کردن میزان دقیق گلوکز خون

به طور کلی نکاتی در رابطه با کنترل و پیشگیری از عفونی شدن زخم پای دیابتی وجود دارد که در ادامه به بررسی آن خواهیم پرداخت:

حذف بافت‌های مرده

انجام کارهایی در جهت کاهش خطر ابتلا به عفونت و پوشاندن زخم می‌تواند زمان درمان و بهبودی زخم را تسریع بخشد. طی روند درمان و کنترل زخم استفاده از بتادین‌های قوی، آب اکسیژنه و خیس کردن زخم روش‌های قابل قبولی نیستند، چرا که موجب بروز مشکلاتی در روند بهبود زخم می‌شوند.

عدم ایجاد فشار به محل زخم

بیمار باید به طور حتم از ایجاد فشار بر ناحیه‌ای که زخم وجود دارد خودداری کند، در مواردی نیز ممکن است برای کنترل درمان محل زخم به تخلیه نیاز داشته باشد. انجام کارهایی از قبیل استفاده از آتل، گچ و عصا از مواردی است که به بیمار کمک می‌کند تا از فشار اضافی وارد بر محل زخم جلوگیری کند.

کنترل دقیق میزان قندخون

همانطور که می‌دانید برای اینکه زخم به طور مناسب روند درمانی‌اش را در پیش بگیرد نیاز به گردش خون مناسب و طبیعی دارد، به همین خاطر پزشک مرتبط با استفاده از آزمایش‌های مرتبط از میزان گردش خون بدن مطلع می‌شود. در این میان تعیین و کنترل میزان دقیق گلوکز خون نیز از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.

درمان زخم پای دیابتی با استفاده از جراحی

یکی از روش‌های درمانی پیش رو برای کنترل زخم‌های دیابتی انجام عمل جراحی می‌باشد. در روند جراحی کارهایی از قبیل تراشیدن استخوان‌ها، ایجاد عملیات‌های اصلاحی برای درمان بد فرمی‌های استخوانی و غیره انجام می‌شود. برای تعیین مدت زمان بهبود زخم عوامل مختلفی مانند نوع و شدت زخم، میزان فشار وارد شده بر زخم، میزان قدخون، میزان گردش طبیعی خون، رعایت نکات و مراقبت‌های بهداشتی و غیره بسیار تاثیرگذار هستند.